Thực trạng công tác đào tạo lao động phục vụ gia đình ở nước ta hiện nay.

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO LAO ĐỘNG PHỤC VỤ GIA ĐÌNH Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Lao động phục vụ gia đình ở nước ta từ trước đến nay chưa được xã hội xem là một nghề, vì thế hầu hết những người làm công việc này đều không được đào tạo. Quan niệm này ở cả hai phía, người lao động và cả chủ sử dụng lao động. Người lao động làm nghề phục vụ gia đình thì cho rằng đây là một nghề thấp kém không cần học cũng làm được, là một nghề không lâu dài thích thì làm không thích thì thôi. Phía chủ sử dụng lao động cũng cho rằng những công việc phục vụ gia đình đều là những công việc giản đơn, thuê được người lao động về chỉ cần hướng dẫn một vài ngày là làm được.
 
Thực trạng trên là do hai nguyên nhân: thứ nhất là do người lao động chủ yếu xuất thân từ nông thôn, trình độ thấp, hiểu biết ít nên không nhận thức được về giá trị của công việc phục vụ gia đình. Thứ hai là do các gia đình thuê lao động quá bận với công việc của họ, họ không có thời gian để lựa chọn người phục vụ nên tâm lý là thường khi phát sinh nhu cầu phải có người giúp việc là nhận về gia đình làm việc ngay, người lao động không biết cái gì thì sẽ bảo cái đấy sau.
 
Trên toàn thành phố Hà Nội hiện nay có khoảng hơn 300 trung tâm giới thiệu việc làm có hoạt động cung ứng dịch vụ lao động giúp việc gia đình. Tuy nhiên, hầu hết các trung tâm này chỉ làm hoạt động cung ứng sao cho người lao động có việc và chủ sử dụng có được người phục vụ, còn công tác đào tạo hầu như không có, có chăng cũng chỉ là qua loa để cho có mà thôi. Điều này gây ra một hệ quả trong quá trình người lao động làm việc tại gia đình nhà chủ. Người lao động không biết cách đáp ứng những yêu cầu công việc của gia đình người chủ, chẳng hạn có người nhà chủ dạy mãi nhưng vẫn không biết sử dụng những đồ dùng phục vụ sinh hoạt hằng ngày như lò vi sóng, điều hòa, máy giặt…một số người không biết nấu ăn, trong quan hệ ứng xử với các thành viên của nhà chủ thì rất nhiều lao động không biết giao tiếp, có trường hợp một phụ nữ trung niên đến làm phục vụ trong một gia đình nhưng lại vẫn giữ nguyên cách giao tiếp như khi còn ở nhà mình: xưng mày, tao với các con của chủ nhà…khi nấu ăn thì thích thế nào làm thế ấy vì cho rằng mình là người nhiều tuổi hơn nên “ khôn” hơn. Những biểu hiện này cho thấy tính thiếu chuyên nghiệp của phần lớn những người đang làm công việc phục vụ gia đình hiện nay mà nguyên nhân chính là họ không được đào tạo một cách bài bản. 

Không được đào tạo là nguyên nhân làm cho chất lượng phục vụ của lao động phục vụ gia đình hiện nay rất thấp. Điều này làm cho họ liên tục bị mất việc và ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người lao động.

Theo kết quả điều tra cho thấy, những lao động phục vụ gia đình nào được đào tạo cơ bản về kỹ năng phục vụ trước khi đến làm việc cho chủ sử dụng thì mức lương bao giờ cũng cao hơn những người chưa qua đào tạo. Một người chưa qua đào tạo mức lương chỉ khoảng từ 600 đên hơn 1 triệu đồng, nhưng đã được đào tạo bài bản thì mức lương có thể là từ 1,5 đến 3 triệu đồng.

Một số cơ sở làm hoạt động cung ứng lao động phục vụ gia đình trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay cũng đã tiến hành công tác đào tạo cho người lao động trước khi họ vào các gia đình làm việc và quản lý người lao động trong thời gian họ thực hiện hợp đồng với chủ sử dụng. Tuy nhiên công tác đào tạo  của những cơ sở này còn chưa được thật sự khoa học, chặt chẽ với tư cách là đào tạo một nghề. Những cơ sở này chủ yếu vẫn chạy theo lợi nhuận.

Về nội dung chương trình đào tạo các cơ sở này tự biên soạn và tự chịu trách nhiệm về chất lượng. Nội dung chương trình đào tạo vì thế còn sơ sài, chưa được cân đối giữa yêu cầu về phẩm chất và năng lực cần phải có đối với một người làm công việc phục vụ gia đình với tư cách là một nghề mang tính chuyên nghiệp thật sự. Những yêu cầu về mặt đạo đức, lối sống còn bị xem nhẹ mà đây là một tiêu chuẩn quan trọng hàng đầu của một lao động phục vụ gia đình. Bên cạnh đó việc đào tạo những kỹ năng tác nghiệp cho người lao động cũng chỉ dừng lại ở mức độ là phổ biến, chưa chú trọng vào thực hành thật sự nên khó có được lao động chất lượng cao.

Về quy trình và phương pháp đào tạo chưa thật sự khoa học. Chủ yếu là người dạy làm mẫu một lần rồi người học làm theo, chưa có sự phân tích công việc một cách khoa học để hướng dẫn người học. Đối với mỗi một công việc chưa có sự phân tích để xác định những thao tác cho phép hoàn thành nó một cách hiệu quả. Phương tiện và dụng cụ thực hành phục vụ cho công tác đào tạo cũng rất thiếu thốn, dẫn tới tình trạng có người lao động trong suốt thời gian đào tạo( đã rất ngắn ) không được thực hành lần nào. Như thế, chất lượng phục vụ của người lao động tốt làm sao cho nổi?

Như vậy, có thể kết luận rằng, công tác đào tạo lao động phục vụ gia đình hiện nay còn chưa được chú trọng nên chất lượng phục vụ của người lao động còn thấp, người lao động làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên thiếu tính chuyên nghiệp dẫn đến hiệu quả công việc thấp. Để lao động phục vụ gia đình trở thành một nghề chuyên nghiệp thật sự cần phải làm tốt công tác đào tạo nghề như những nghề nghiệp khác. Đã là một nghề thực sự thì sẽ có khung nghề và yêu cầu đối với người làm nghề. Đây là vấn đề mang tính giải pháp.

Công ty Cổ phần VINA HR